Maarten-Luther

Zondag 27 oktober - Reformatieherdenking donderdag 31 oktober

Hervormingsdag (31 oktober) staat in het teken van Maarten Luther die op 31 oktober 1517 zich heeft verzet tegen de Rooms-katholieke Kerk. Uiteindelijk leidde het verzet van Luther tot een breuk met de Rooms-katholieke Kerk. In de 16e eeuw zijn toen de protestantse kerken ontstaan.
Op de Hervormingsdag wordt veelal aandacht gegeven aan de centrale thema's in de prediking en de reformatie van Luther. Luther wilde de kerk uiteindelijk weer terug brengen bij de Bijbel, Christus, de genade en het geloof. Het hart van de Reformatie wordt gekenmerkt door vijf 5x SOLA (Latijn voor: alleen...):
1. Sola Scriptura (= alleen de Schrift)
2. Sola Gratia (= alleen genade)
3. Sola Fide (= alleen geloof)
4. Solus Christus (= alleen Christus)
5. Soli Deo Gloria (= alleen God de eer) 

In de Rooms-katholieke Kerk van zijn dagen waren deze zaken volkomen op de achtergrond geraakt. De paus beheerste volledig de kerk. De kerk was in zijn dagen soms meer instrument voor machtspolitiek, dan middel tot verbreiding van het Evangelie van de persoon van Jezus Christus. Hoezeer de beweging van de Reformatie ook in no-time verstarde en ontspoorde, in deze vijf sola's klinkt zeer duidelijk het Evangelie door zoals de apostel Paulus dit ooit bekendmaakte.
Luther is zijn verzet tegen de Rooms-katholieke Kerk begonnen met het openbaar maken van 95 stellingen tegen de aflaat. Het staat historisch gezien niet vast of hij werkelijk deze stellingen heeft aangeslagen op de deur van de Slotkapel van Wittenberg, zoals wel eens wordt gesteld. Wel heeft Luther bedoeld om een gesprek over de aflaat en de verwording in de kerk op gang te brengen. Luther publiceerde zijn stellingen aanvankelijk niet in het Duits (de volkstaal) maar in het Latijn (de taal van de geleerden in die dagen).
Hij hoopte daarmee in theologie en kerk het gesprek over de aflaat en de verwording op gang te kunnen brengen. Als monnik en priester kreeg hij concreet met de gevolgen van de verwording te maken. Daartegen wilde hij de centrale boodschap van het Evangelie, namelijk de vergeving der zonden door het bloed en offer van Jezus Christus, weer centraal stellen. De theologie van Luther wordt daarom soms wel de theologie van het kruis genoemd. Zijn poging werd door Paus Leo X ten enenmale niet onderkend. Het heeft Luther verrast dat zijn stellingen binnen de kortste keren en over een breed front in de samenleving weerklank hebben gevonden.
Op Hervormingsdag wordt in de protestantse kerken veelal gepreekt uit de brieven van Paulus, in het bijzonder de brief van Paulus aan de gemeente van Rome, (de Romeinenbrief), waarin de rechtvaardiging van de goddeloze centraal staat.
De rechtvaardiging van de goddeloze vormt het hart van de reformatorische theologie.
De zondag voor 31 oktober (of op de dag zelf, als het op een zondag valt) heet Reformatiezondag.

Een vaste burcht is onze God, een toevlucht voor de Zijnen!
Al drukt het leed, al dreigt het lot, Hij doet zijn hulp verschijnen!
De vijand rukt vast aan met opgestoken vaan;
hij draagt zijn rusting nog van gruwel en bedrog,
maar zal als kaf verdwijnen!

Geen aardse macht begeren wij, die gaat welras verloren.
Ons staat de sterke Held ter zij, dien God ons heeft verkoren.
Vraagt gij zijn naam? Zo weet, dat Hij de Christus heet,
Gods eengeboren Zoon, verwinnaar van de troon:
de zeeg' is ons beschoren!